CON TRÌ HOÃN VÌ LƯỜI, HAY VÌ CÁCH HỌC CHƯA PHÙ HỢP?

“Con làm bài đi.”

“Đợi chút nữa ạ.”

Một câu trả lời rất quen thuộc trong nhiều gia đình có con đang tuổi đi học. Năm phút chờ đợi thành nửa tiếng, nửa tiếng lại kéo dài thành cả buổi tối. Đến khi bắt đầu làm bài, con vừa học vừa vội, dễ mất tập trung và kết quả cuối cùng lại không như mong muốn.

Nhìn vào tình huống đó, không ít phụ huynh sẽ nhanh chóng kết luận: “Con lười.”

Nhưng liệu mọi sự trì hoãn đều bắt nguồn từ sự lười biếng?

Không hẳn.

Đằng sau việc một đứa trẻ liên tục né tránh bài tập có thể là rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Có em không biết nên bắt đầu từ đâu, có em nhìn một lượng bài quá lớn đã cảm thấy áp lực, có em càng học càng không hiểu nên dần mất hứng thú, cũng có những trẻ phải cố gắng rất nhiều để tiếp nhận kiến thức theo một cách không thực sự phù hợp với mình.

Muốn giúp con thay đổi, đôi khi điều đầu tiên cha mẹ cần thay đổi chính là cách nhìn về sự trì hoãn của con.

Trì hoãn đôi khi là dấu hiệu của sự quá tải

Hãy thử hình dung một người trưởng thành phải thực hiện mỗi ngày một công việc mà họ cảm thấy rất khó, không biết bắt đầu từ đâu và dù cố gắng vẫn thường xuyên mắc lỗi. Sau một thời gian, việc họ muốn né tránh công việc đó có phải hoàn toàn vì lười hay không?

Trẻ em cũng có thể trải qua cảm giác tương tự.

Một bài tập dài, một chương sách khó hoặc một nhiệm vụ mà con chưa biết cách xử lý có thể khiến trẻ cảm thấy quá tải ngay từ trước khi bắt đầu. Khi đó, việc lấy đồ chơi ra chơi, xem điện thoại, đi lại trong nhà hay liên tục nói “đợi một chút” trở thành cách con tạm thời tránh khỏi cảm giác khó chịu.

Nhìn từ bên ngoài, cha mẹ thấy con đang trì hoãn.

Nhưng phía bên trong có thể là “Con không biết phải bắt đầu thế nào”, “Con sợ mình làm không được” hoặc “Con không muốn tiếp tục cảm giác khó khăn này.”

Nếu chỉ đáp lại bằng những câu như “Con lười quá”, “Có mỗi việc học cũng không chịu làm” hoặc “Bạn khác làm được sao con không làm được?”, áp lực của trẻ có thể càng tăng lên và khiến việc bắt đầu càng khó khăn hơn.

Có những đứa trẻ không lười, chỉ là chưa tìm được cách học phù hợp

Mỗi trẻ có khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin khác nhau. Có em dễ hiểu khi được nhìn hình ảnh, sơ đồ hoặc ví dụ trực quan; có em cần nghe giải thích và trao đổi; cũng có em phải tự làm, thực hành hoặc trải nghiệm thì kiến thức mới thực sự trở nên rõ ràng.

Nếu trẻ liên tục được yêu cầu học theo một phương pháp không phù hợp với cách tiếp nhận của mình, việc học có thể trở nên tốn nhiều công sức hơn.

Con đọc đi đọc lại nhưng vẫn khó nhớ. Con ngồi trước sách rất lâu nhưng không biết mình vừa học được gì. Con làm bài nhiều lần nhưng vẫn mắc những lỗi quen thuộc. Dần dần, việc học không còn mang lại cảm giác “Mình có thể làm được”, mà trở thành một nhiệm vụ khiến con muốn tránh né.

Khi đó, trì hoãn có thể là biểu hiện bên ngoài của sự thiếu tự tin, quá tải hoặc thiếu động lực, chứ không đơn giản chỉ là vấn đề về ý thức.

Điều này không có nghĩa mọi hành vi trì hoãn đều có thể được giải thích bằng phương pháp học. Trẻ vẫn cần được rèn luyện tính kỷ luật và trách nhiệm. Nhưng trước khi yêu cầu con cố gắng nhiều hơn, cha mẹ nên tìm hiểu xem con đang gặp khó khăn ở đâu.

Sinh trắc vân tay có thể hỗ trợ cha mẹ hiểu thêm về cách con học

Sinh trắc vân tay có thể được sử dụng như một công cụ tham khảo để cung cấp thêm góc nhìn về những xu hướng tự nhiên liên quan đến cách trẻ tiếp nhận thông tin, tư duy và học tập.

Từ đó, cha mẹ có thể có thêm cơ sở để đặt câu hỏi: Con dễ tiếp nhận kiến thức qua hình ảnh, âm thanh hay trải nghiệm? Con cần lượng thông tin như thế nào để không cảm thấy quá tải? Con có những điểm mạnh nào có thể được sử dụng để hỗ trợ việc học?

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng Sinh Trắc Vân Tay không phải là “bí quyết” giúp trẻ hết trì hoãn và cũng không thể xác định một cách tuyệt đối nguyên nhân khiến con trì hoãn.

Hành vi học tập của trẻ còn chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như độ tuổi, môi trường, giấc ngủ, cảm xúc, động lực, thói quen, cách cha mẹ giao nhiệm vụ và mức độ khó của nội dung học.

Vì vậy, nếu sử dụng STVT, hãy xem đây là một nguồn tham khảo bổ sung, kết hợp với việc quan sát thực tế và thử nghiệm nhiều phương pháp khác nhau để tìm ra cách hỗ trợ phù hợp nhất cho con.

Muốn con bắt đầu dễ hơn, hãy giúp nhiệm vụ trở nên nhỏ hơn

Một trong những cách đơn giản cha mẹ có thể thử ngay là thay đổi cách giao nhiệm vụ.

Thay vì nói: “Tối nay con phải học hết chương này.”

Hãy thử chia nhỏ thành những mục tiêu cụ thể hơn: “Con đọc phần đầu trước nhé, sau đó mình nghỉ một chút rồi làm ba bài tập này.”

Khi nhìn thấy một nhiệm vụ vừa sức và biết chính xác mình cần làm gì, trẻ thường dễ bắt đầu hơn so với việc phải đối diện với một khối lượng công việc quá lớn.

Cha mẹ cũng có thể cùng con xác định một khoảng thời gian tập trung phù hợp, xen kẽ với những khoảng nghỉ ngắn, đồng thời hạn chế những yếu tố dễ khiến con phân tâm trong lúc học.

Điều quan trọng là mục tiêu ban đầu không nhất thiết phải là “Con học thật lâu”, mà có thể đơn giản là “Con bắt đầu được.”

Bởi khi đã bắt đầu, trẻ sẽ có cơ hội trải nghiệm cảm giác hoàn thành. Và cảm giác “Mình làm được” chính là một nguồn động lực rất quan trọng để con tiếp tục.

Đừng chỉ khen khi con đạt kết quả tốt

Nếu cha mẹ chỉ quan tâm đến điểm số cuối cùng, trẻ rất dễ hình thành suy nghĩ rằng mình chỉ được ghi nhận khi đạt kết quả tốt.

Trong khi đó, với một đứa trẻ thường xuyên trì hoãn, những tiến bộ nhỏ cũng rất đáng được ghi nhận.

Hôm nay con chủ động ngồi vào bàn sớm hơn. Con hoàn thành bài mà không cần nhắc quá nhiều. Con gặp một bài khó nhưng thay vì bỏ cuộc, con thử thêm một cách khác. Những thay đổi đó có thể chưa lập tức tạo ra điểm số cao hơn, nhưng lại cho thấy con đang hình thành thói quen tốt hơn.

Cha mẹ có thể ghi nhận bằng những lời rất đơn giản:

“Ba thấy hôm nay con bắt đầu nhanh hơn hôm qua.”

“Mẹ thấy con gặp bài khó nhưng vẫn cố gắng làm tiếp.”

“Con chưa làm hoàn hảo nhưng cách con cố gắng hôm nay rất đáng khen.”

Khi trẻ cảm nhận được sự tiến bộ của chính mình, động lực học tập sẽ dần đến từ bên trong thay vì chỉ phụ thuộc vào sự thúc ép của cha mẹ.

Trước khi gọi con là “lười”, hãy thử hỏi một câu khác

Mỗi khi thấy con trì hoãn, cha mẹ có thể dừng lại vài giây trước khi phản ứng và tự hỏi:

“Điều gì đang khiến con chưa muốn bắt đầu?”

Con không hiểu bài?

Con sợ làm sai?

Nhiệm vụ quá dài?

Con đang mệt?

Con chưa biết cách học?

Hay đơn giản là con đã quen với việc phải được nhắc mới bắt đầu?

Mỗi nguyên nhân sẽ cần một cách hỗ trợ khác nhau.

Nếu con không biết bắt đầu từ đâu, hãy giúp con chia nhỏ nhiệm vụ. Nếu con không hiểu bài, hãy tìm cách giải thích khác. Nếu con quá mệt, hãy xem lại lịch học và nghỉ ngơi. Nếu con thiếu thói quen, hãy cùng con xây dựng từng bước thay vì kỳ vọng con thay đổi chỉ sau vài lời nhắc nhở.

Hiểu nguyên nhân không có nghĩa là bao che cho hành vi của con. Đó là cách để cha mẹ biết mình cần uốn nắn ở đâu và hỗ trợ như thế nào.

Bởi một đứa trẻ cần được rèn luyện tính kỷ luật, nhưng cũng cần được trao cho những công cụ phù hợp để có thể thực hiện điều mà người lớn đang yêu cầu.

Vì vậy, lần tới khi con lại nói “Đợi chút nữa ạ”, thay vì ngay lập tức nghĩ rằng “Con lười quá”, hãy thử nhìn sâu hơn một chút.

Có thể con đang né tránh một nhiệm vụ quá khó. Có thể con chưa biết bắt đầu từ đâu. Cũng có thể con đang cần một cách học phù hợp hơn.

Đôi khi, điều con thiếu không phải là ý thức, mà là một phương pháp phù hợp và một người đủ kiên nhẫn để cùng con tìm ra cách bắt đầu.

Khi con biết mình có thể làm được, việc bắt đầu sẽ bớt đáng sợ. Và khi việc học không còn là một cuộc chiến mỗi tối, cả con lẫn cha mẹ đều có thêm cơ hội để đồng hành với nhau nhẹ nhàng hơn.

Xem thêm bài viết:

ky-nang , nuoi-day-con , Tin tức ,