khai-niem , ky-nang , nuoi-day-con , Tin tức ,
ĐỪNG YÊU CON BẰNG CÁCH LÀM HỘ CON MỌI VIỆC
Có những việc cha mẹ làm cho con vì thương, nhưng nếu làm mãi, con sẽ mất đi cơ hội học cách tự chịu trách nhiệm với chính mình.
Có một hình ảnh rất quen thuộc trong nhiều gia đình: buổi sáng, cha mẹ gọi con dậy, chuẩn bị quần áo, xếp sách vở vào cặp, nhắc con đánh răng, mang dép, uống nước… Đến khi con đi học, cha mẹ vẫn không yên tâm vì sợ con quên thứ này, thiếu thứ kia.
Con lớn thêm một chút, những việc ấy vẫn tiếp tục. Cha mẹ vẫn dọn phòng, vẫn chuẩn bị đồ dùng, vẫn nhắc từng việc nhỏ vì nghĩ rằng: “Thôi, để bố mẹ làm cho nhanh.”
Không ai trách cha mẹ vì điều đó. Bởi phía sau những việc tưởng như rất nhỏ ấy thường là tình yêu, sự chăm sóc và cả nỗi lo con làm không tốt.
Nhưng đôi khi, chính sự chăm sóc quá mức lại vô tình lấy đi của con những cơ hội rất cần thiết để trưởng thành.
Khi cha mẹ làm thay quá nhiều, con khó học cách chịu trách nhiệm
Một đứa trẻ không tự nhiên biết cách sống tự lập. Con cần được tập luyện từ những việc rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày.
Tự lấy quần áo. Tự chuẩn bị sách vở. Tự dọn góc học tập. Tự cất đồ sau khi sử dụng. Tự nhớ những việc mình cần hoàn thành.
Những việc này nhìn qua có vẻ chẳng liên quan nhiều đến sự trưởng thành. Nhưng thực tế, mỗi lần con tự hoàn thành một việc, con đang học cách quản lý bản thân, ghi nhớ trách nhiệm và giải quyết những vấn đề thuộc về mình.
Nếu cha mẹ luôn làm thay, trẻ có thể quen với việc chờ người khác nhắc nhở hoặc hỗ trợ. Khi gặp một việc khó hơn, con dễ nghĩ rằng: “Mẹ sẽ làm cho mình”, “Bố sẽ nhắc mình”, hoặc “Có người khác lo rồi”.
Điều đáng nói là sự phụ thuộc ấy thường không xuất hiện trong một ngày. Nó được hình thành từ rất nhiều lần cha mẹ làm thay những việc mà con hoàn toàn có khả năng tự làm.
Tự lập không có nghĩa là để con tự xoay xở một mình
Nhiều cha mẹ nghe đến hai chữ “tự lập” liền lo rằng nếu để con tự làm, con sẽ vất vả hoặc cảm thấy cha mẹ không còn quan tâm.
Thực ra, tự lập không đồng nghĩa với việc cha mẹ bỏ mặc con.
Một đứa trẻ tự lập vẫn cần được hướng dẫn, hỗ trợ và đồng hành. Chỉ khác ở chỗ, cha mẹ không làm thay phần việc mà con có thể tự đảm nhận.
Ví dụ, nếu con chưa biết cách sắp xếp cặp sách, cha mẹ có thể hướng dẫn một lần. Sau đó, hãy để con tự thực hiện. Nếu con làm chưa gọn, có thể cùng con xem lại và chỉ ra cách cải thiện.
Thay vì làm hộ, cha mẹ đang trao cho con cơ hội để học.
Thay vì giải quyết mọi vấn đề, cha mẹ đang giúp con học cách giải quyết vấn đề.
Đó mới là sự đồng hành lâu dài.
Hãy bắt đầu từ những việc rất nhỏ
Không cần chờ đến khi con lớn mới dạy tính tự lập. Những thói quen này có thể bắt đầu ngay từ những việc phù hợp với độ tuổi.
Một em nhỏ có thể tự cất đồ chơi sau khi chơi xong. Khi lớn hơn, con có thể tự dọn góc học tập, chuẩn bị quần áo hoặc sắp xếp sách vở cho ngày hôm sau.
Trẻ có thể được giao những công việc gia đình vừa sức như gấp quần áo, lau bàn, sắp xếp đồ dùng cá nhân, chuẩn bị một số vật dụng đơn giản hoặc phụ giúp bố mẹ những việc phù hợp.
Điều quan trọng không nằm ở việc con làm được bao nhiêu việc.
Quan trọng hơn là con dần hình thành suy nghĩ: “Đây là việc của mình, mình có thể tự làm.”
Ban đầu chắc chắn con sẽ làm chậm. Có khi quần áo gấp chưa đẹp, sách vở xếp chưa ngay ngắn, phòng vẫn còn lộn xộn. Nếu cha mẹ đứng bên cạnh và nghĩ “để mình làm cho nhanh”, rất dễ quay lại cách cũ.
Nhưng nếu lần nào con làm chưa tốt cũng được người lớn làm thay, con sẽ khó có cơ hội tiến bộ.
Một việc hôm nay con làm mất 15 phút, vài tuần sau có thể chỉ còn 5 phút. Điều đó chỉ xảy ra khi con được thực hành.
Đừng lấy tốc độ của người lớn để đánh giá khả năng của trẻ
Có một điều cha mẹ rất dễ quên: con đang học, còn cha mẹ đã quen làm việc đó từ nhiều năm.
Vì thế, con làm chậm là điều bình thường.
Con buộc dây giày lâu hơn cha mẹ. Con sắp xếp bàn học chưa gọn. Con chuẩn bị cặp sách có thể mất nhiều thời gian. Con làm việc nhà đôi khi còn vụng về.
Nếu chỉ nhìn vào kết quả trước mắt, cha mẹ có thể thấy việc để con tự làm thật phiền và mất thời gian.
Nhưng nếu nhìn xa hơn, cha mẹ sẽ thấy mỗi lần con tự làm là một lần con được luyện tập.
Và trẻ không thể trưởng thành nếu không có cơ hội được thử, được sai và được làm lại.
Vì vậy, thay vì nói: “Để mẹ làm cho nhanh”, đôi khi cha mẹ có thể nhẹ nhàng nói: “Con thử lại xem, mẹ ở đây nếu con cần giúp.”
Một câu nói đơn giản nhưng gửi đến con một thông điệp rất khác: Mẹ tin con có thể làm được.
Điều con cần đôi khi không phải là một người làm thay
Trẻ lớn lên bằng rất nhiều trải nghiệm nhỏ.
Một lần tự chuẩn bị đồ dùng. Một lần tự giải quyết một việc khó. Một lần mắc lỗi rồi tìm cách sửa. Một lần hoàn thành công việc mà không cần cha mẹ nhắc.
Những trải nghiệm ấy dần tạo nên cảm giác về năng lực của bản thân.
Khi một đứa trẻ thường xuyên được trao cơ hội để tự làm, con sẽ có thêm niềm tin rằng mình có thể xử lý những việc thuộc về mình. Ngược lại, nếu luôn có người đứng phía sau giải quyết mọi thứ, con có thể ít có cơ hội trải nghiệm cảm giác “mình làm được”.
Đó cũng là lý do việc rèn tính tự lập không chỉ giúp trẻ biết làm việc nhà hay biết tự chăm sóc bản thân. Xa hơn, đó còn là cách cha mẹ chuẩn bị cho con khả năng thích nghi với cuộc sống.
Bởi sẽ đến một ngày con bước ra khỏi vòng tay gia đình. Cha mẹ không thể đi cùng con trong mọi lớp học, mọi công việc, mọi mối quan hệ hay mọi quyết định.
Khi ấy, những kỹ năng tưởng như rất nhỏ được hình thành từ hôm nay lại trở thành hành trang quan trọng.
Yêu con không phải lúc nào cũng là làm mọi thứ cho con
Có những kiểu yêu thương rất dễ nhận ra: một bữa cơm được chuẩn bị sẵn, một bộ quần áo được gấp ngay ngắn, chiếc cặp đã được xếp đầy đủ trước khi con đi học.
Nhưng cũng có một kiểu yêu thương khác âm thầm hơn.
Đó là khi cha mẹ biết lùi lại một chút.
Để con tự làm.
Để con có thể làm chưa tốt.
Để con được thử lại.
Để con biết rằng khi gặp khó khăn, cha mẹ vẫn ở bên nhưng không nhất thiết sẽ làm thay.
Nuôi một đứa trẻ tự lập có thể khiến cha mẹ vất vả hơn ở hiện tại. Có thể sẽ mất thêm thời gian, phải kiên nhẫn thêm nhiều lần và đôi khi phải kìm lại mong muốn “làm cho xong”.
Nhưng đổi lại, con có thêm cơ hội trưởng thành bằng chính đôi tay của mình.
Bởi sau cùng, điều cha mẹ mong muốn không phải là một đứa trẻ luôn cần mình chăm sóc, mà là một người con khi lớn lên có thể tự tin bước đi, biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và bình tĩnh trước những điều không như ý.
Trao cho con cơ hội tự làm cũng là một cách yêu con.
Không phải vì cha mẹ bớt thương con, mà vì cha mẹ đủ tin rằng con có thể lớn lên.
Và đôi khi, món quà quý giá nhất cha mẹ dành cho con không phải là làm mọi thứ thật hoàn hảo cho con, mà là giúp con từng bước trở thành người có thể tự chăm sóc và chịu trách nhiệm với cuộc sống của chính mình.
Bài viết liên quan:
Con Không Tiếp Thu Theo Cách Ba Mẹ Dạy – Vì Mỗi Đứa Trẻ Có Cách Học Khác Nhau
Điều Con Nói Đầu Tiên Khiến Mẹ Bất Ngờ: “Con Biết Mình Nên Tìm Hiểu Gì Tiếp Theo”
Làm Cha Mẹ, Đừng Chỉ Nhìn Con – Đôi Khi Hãy Nhìn Lại Chính Mình

Nhận xét
Đăng nhận xét