ĐIỀU CON NÓI ĐẦU TIÊN KHIẾN MẸ BẤT NGỜ: “CON BIẾT MÌNH NÊN TÌM HIỂU GÌ TIẾP THEO”

“Có một điều em không ngờ. Em cứ nghĩ hôm nay con sẽ hỏi nên chọn ngành gì, học trường nào, sau này làm nghề gì. Vậy mà điều đầu tiên con nói lại là: ‘Con biết mình nên tìm hiểu gì tiếp theo.’”

Người mẹ mỉm cười khi buổi trao đổi gần kết thúc.

Không có một ngành nghề cụ thể được lựa chọn ngay hôm đó. Cũng chưa có một câu trả lời hoàn chỉnh về tương lai. Nhưng cả hai mẹ con đều cảm thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều.

Bởi sau một thời gian dài loay hoay với câu hỏi “Con muốn làm gì?”, cuối cùng cậu bé đã có một điều quan trọng hơn: biết mình nên bắt đầu từ đâu.

Khi “Con chưa biết” không có nghĩa là con thiếu mục tiêu

Trước khi đến buổi trao đổi, người mẹ mang theo khá nhiều lo lắng.

Con học không tệ. Con cũng không phải kiểu thiếu cố gắng. Nhưng mỗi khi nhắc đến chuyện định hướng học tập hay nghề nghiệp, câu trả lời quen thuộc chỉ là:

“Con chưa biết.”

Nhiều phụ huynh nghe câu này thường sốt ruột.

Con học lớp lớn rồi mà vẫn chưa biết thích gì.

Bạn bè đã bắt đầu tìm hiểu ngành học, trường đại học, nghề nghiệp tương lai, còn con mình vẫn im lặng.

Từ đó, cha mẹ dễ nghĩ rằng con thiếu mục tiêu, thiếu chủ động hoặc chưa chịu suy nghĩ nghiêm túc về tương lai.

Nhưng đôi khi, “Con chưa biết” đơn giản chỉ là con đang có quá nhiều lựa chọn nhưng chưa biết nên bắt đầu từ đâu.

Giống như đứng trước một thư viện rất lớn, điều khó nhất đôi khi không phải là tìm một cuốn sách hay, mà là biết mình nên bước đến kệ nào trước.

Định hướng không nhất thiết phải bắt đầu bằng câu hỏi “Sau này con muốn làm nghề gì?”

Trong quá trình đồng hành cùng học sinh, có một điều rất đáng để cha mẹ lưu ý: không phải bạn trẻ nào cũng phù hợp với việc trả lời ngay câu hỏi về nghề nghiệp tương lai.

Thay vì hỏi:

“Sau này con muốn làm nghề gì?”

có thể bắt đầu bằng những câu hỏi gần với trải nghiệm hiện tại hơn:

Con thích tìm hiểu điều gì?

Điều gì khiến con có thể tập trung lâu mà không cần nhắc nhở quá nhiều?

Khi gặp một vấn đề mới, con thường muốn tự tìm hiểu, hỏi người khác hay bắt tay vào làm thử?

Con cảm thấy hứng thú với việc làm việc với con người, dữ liệu, máy móc, ý tưởng hay những hoạt động thực tế?

Những câu hỏi như vậy không buộc con phải đưa ra một đáp án lớn.

Ngược lại, chúng giúp con từng bước nhận diện chính mình.

Và khi hiểu mình hơn, việc khám phá nghề nghiệp cũng trở nên dễ dàng hơn.

Điều quan trọng trong một buổi định hướng không phải là “chọn nghề”

Trong buổi trao đổi hôm đó, thời gian không được dành chủ yếu cho việc nói về ngành nào đang “hot”, nghề nào có thu nhập cao hay trường nào đang được nhiều người lựa chọn.

Điều được quan tâm nhiều hơn là con đang vận hành như thế nào trong quá trình học tập và khám phá thế giới.

Con tiếp nhận thông tin ra sao?

Điều gì khiến con hứng thú đủ lâu để muốn tìm hiểu sâu hơn?

Con thường phản ứng thế nào khi đứng trước một vấn đề mới?

Con có xu hướng thích quan sát, phân tích, giao tiếp, sáng tạo hay trải nghiệm thực tế?

Khi những điều tưởng như rất nhỏ này được đặt cạnh nhau, bức tranh về con bắt đầu rõ hơn.

Định hướng nghề nghiệp vì thế không còn là việc “chọn đại một ngành phù hợp”, mà trở thành một quá trình hiểu bản thân → khám phá lĩnh vực → trải nghiệm → điều chỉnh → từng bước lựa chọn.

Sinh Trắc Vân Tay có thể đóng vai trò gì trong quá trình này?

Sinh Trắc Vân Tay có thể được sử dụng như một góc nhìn tham khảo để tìm hiểu thêm về những xu hướng bẩm sinh trong cách một người tiếp nhận thông tin, tư duy và học hỏi.

Điều này có thể giúp cha mẹ đặt ra những câu hỏi phù hợp hơn trong quá trình đồng hành cùng con.

Chẳng hạn, thay vì chỉ hỏi “Con thích ngành nào?”, cha mẹ có thể quan sát thêm: “Với cách tiếp nhận thông tin tự nhiên của con, môi trường học tập hay hoạt động nào có thể khiến con dễ phát huy hơn?”

Tuy nhiên, Sinh Trắc Vân Tay không phải công cụ dự đoán tương lai và không thể quyết định thay con sẽ trở thành ai.

Một bản phân tích không thể thay thế trải nghiệm thực tế, sự nỗ lực, môi trường giáo dục hay những lựa chọn mà con đưa ra trong quá trình trưởng thành.

Giá trị lớn hơn nằm ở việc có thêm dữ liệu để hiểu con, đặt câu hỏi đúng và mở ra những hướng khám phá phù hợp.

Có khi con chưa cần một đáp án, con chỉ cần một bước tiếp theo

Đây có lẽ là điều người mẹ nhận ra rõ nhất sau buổi trao đổi.

Trước đó, mẹ đang tìm một câu trả lời ở cuối hành trình:

“Con sẽ học ngành gì?”

“Con sẽ làm nghề gì?”

“Con sẽ trở thành người như thế nào?”

Trong khi con lại đang đứng ở những bước đầu tiên.

Con chưa cần biết chính xác 5 hay 10 năm nữa mình sẽ làm gì.

Điều con cần có thể chỉ là:

Một lĩnh vực để tìm hiểu.

Một cuốn sách để đọc.

Một hoạt động để trải nghiệm.

Một kỹ năng để thử.

Một câu hỏi mới để tự khám phá.

Khi những bước nhỏ ấy được thực hiện, con sẽ dần có thêm trải nghiệm để hiểu mình thích gì, không phù hợp với điều gì và điều gì khiến bản thân muốn đi xa hơn.

Từ “Con chẳng biết gì cả”, con có thể chuyển thành:

“À, mình biết mình nên tìm hiểu điều gì tiếp theo.”

Đó là một thay đổi rất nhỏ trong câu chữ, nhưng lại có thể là một bước tiến rất lớn trong tư duy.

Cha mẹ có thể đồng hành cùng con từ những điều rất đơn giản

Nếu con đang băn khoăn về tương lai, cha mẹ chưa nhất thiết phải tìm ngay một đáp án hoàn chỉnh.

Hãy thử bắt đầu bằng việc:

- Đặt những câu hỏi mở thay vì liên tục hỏi “Con muốn làm nghề gì?”

- Cho con cơ hội trải nghiệm nhiều hoạt động để nhận ra điều mình thực sự hứng thú.

- Quan sát cách con học, cách con xử lý thông tin và những việc khiến con duy trì sự tập trung.

- Khuyến khích con tự tìm hiểu thay vì cha mẹ tìm sẵn tất cả câu trả lời.

- Khi cần thiết, sử dụng thêm các công cụ phù hợp để có những góc nhìn tham khảo về đặc điểm và xu hướng tự nhiên của con.

Quan trọng nhất, hãy để con cảm nhận rằng định hướng là hành trình hai mẹ con cùng khám phá, chứ không phải một bài kiểm tra mà con phải đưa ra đáp án đúng ngay lập tức.

Có những buổi trao đổi không kết thúc bằng việc một đứa trẻ đã chọn được ngành học.

Nhưng lại kết thúc bằng việc con biết mình sẽ bước tiếp như thế nào.

Và đôi khi, đó mới là điểm khởi đầu đáng giá nhất.

Bởi khi một đứa trẻ hiểu mình hơn một chút, con sẽ bớt phụ thuộc vào câu trả lời của người khác. Con có thể bình tĩnh tìm hiểu, thử sức, trải nghiệm và tự điều chỉnh trên hành trình của mình.

Không phải lúc nào định hướng đúng cũng bắt đầu bằng một lựa chọn lớn.

Đôi khi, nó chỉ bắt đầu bằng một câu rất đơn giản:

“Con biết mình nên tìm hiểu gì tiếp theo.”

Xem thêm bài viết:

khai-niem , nuoi-day-con , Tin tức ,