Chúng ta đang thực sự học hay chỉ đang "lấp đầy" thị giác?
Có bao giờ bạn đọc xong một chương sách, xem hết một video chia sẻ kiến thức hay tham gia một khóa học, nhưng chỉ vài ngày sau lại chẳng nhớ được bao nhiêu?
Mình nghĩ hầu như ai cũng từng rơi vào tình huống đó.
Chúng ta thường tự tạo cho mình cảm giác "đã học" chỉ vì đã đọc rất nhiều hoặc xem rất nhiều. Nhưng nếu kiến thức không ở lại, không giúp mình thay đổi cách suy nghĩ hay hành động thì việc đọc ấy cũng chỉ dừng lại ở mức tiếp nhận thông tin.
Trong thời đại mà mỗi ngày có hàng nghìn nội dung mới xuất hiện, đọc nhiều không còn là điều khó. Điều khó hơn là làm sao để những gì mình đọc thực sự trở thành kiến thức của chính mình.
Đọc nhiều chưa chắc đã học được nhiều
Có một thói quen rất phổ biến.
Mở một cuốn sách, đọc thật nhanh để hoàn thành mục tiêu hôm nay.
Lướt hết bài viết này đến bài viết khác.
Xem hết video này rồi chuyển ngay sang video tiếp theo.
Càng đọc nhiều, chúng ta càng có cảm giác mình đang rất chăm học.
Nhưng nếu một tuần sau không nhớ nội dung, không áp dụng được điều gì thì số lượng trang sách đã đọc cũng không còn nhiều ý nghĩa.
Học không phải là cuộc thi xem ai đọc nhiều hơn.
Điều quan trọng là sau mỗi lần học, mình giữ lại được điều gì.
Đọc sâu là gì?
Đọc sâu không có nghĩa là ngồi hàng giờ trước một trang sách.
Đó là cách đọc có sự tập trung và kết nối.
Bạn không chỉ nhìn vào từng con chữ mà còn tự hỏi:
- Điều này đang muốn nói gì?
- Tại sao nó lại quan trọng?
- Mình có thể áp dụng vào đâu trong cuộc sống?
Chỉ cần dành thêm vài phút để suy nghĩ như vậy, kiến thức sẽ không còn là những dòng chữ vô nghĩa mà bắt đầu gắn với trải nghiệm của chính mình.
Và khi đã có sự kết nối, việc ghi nhớ cũng trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
SQ3R – Một cách đọc giúp việc học hiệu quả hơn
Nếu bạn thường xuyên cảm thấy đọc xong rồi quên, có thể thử phương pháp SQ3R.
Nghe tên có vẻ phức tạp, nhưng thực ra đây chỉ là 5 bước rất đơn giản giúp việc học trở nên chủ động hơn.
Khảo sát (Survey)
Đừng vội đọc ngay từ dòng đầu tiên.
Hãy dành vài phút xem tiêu đề, các đề mục chính hoặc lướt qua nội dung để biết mình sắp đọc về điều gì.
Giống như trước khi đi đến một nơi mới, nhìn bản đồ trước sẽ giúp mình dễ định hướng hơn.
Đặt câu hỏi (Question)
Trước khi đọc, hãy thử tự hỏi:
- Bài viết này muốn giải quyết vấn đề gì?
- Mình đang mong chờ điều gì sau khi đọc xong?
- Có câu hỏi nào mình muốn tìm lời giải không?
Khi có câu hỏi, bộ não sẽ chủ động tìm câu trả lời thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một cách thụ động.
Đọc (Read)
Lúc này mới bắt đầu đọc thật kỹ.
Không cần quá nhanh.
Cũng không cần cố nhớ từng câu từng chữ.
Hãy tập trung để hiểu ý chính và đánh dấu lại những điều khiến bạn thấy thú vị hoặc hữu ích.
Nhắc lại (Recite)
Đây là bước rất nhiều người bỏ qua.
Sau khi đọc xong một phần, hãy thử gấp sách lại và tự kể lại bằng lời của mình.
Không cần kể thật hay.
Chỉ cần bạn có thể giải thích được thì cũng có nghĩa là bạn đã hiểu.
Nếu chưa kể được, có lẽ bạn chỉ mới đọc chứ chưa thật sự tiếp thu.
Ôn tập (Review)
Việc quên là hoàn toàn bình thường.
Não bộ luôn ưu tiên ghi nhớ những điều được nhắc lại nhiều lần.
Chỉ cần dành vài phút sau một hoặc hai ngày để xem lại ghi chú, bạn sẽ bất ngờ vì mình nhớ được nhiều hơn tưởng tượng.
Vì sao cách học này lại hiệu quả?
Não bộ không thích những thông tin chỉ lướt qua.
Nó thích những gì có sự liên kết.
Khi bạn tự đặt câu hỏi, tự kể lại hoặc liên hệ với trải nghiệm của bản thân, kiến thức sẽ trở nên có ý nghĩa hơn. Càng có nhiều sự kết nối, khả năng ghi nhớ càng tốt.
Đó cũng là lý do vì sao có những điều học từ rất lâu nhưng vẫn nhớ, trong khi bài vừa đọc hôm qua lại quên mất.
Không phải vì trí nhớ kém.
Mà vì cách tiếp nhận khác nhau.
Học không phải là cuộc đua
Nhiều người đặt mục tiêu mỗi tháng phải đọc vài cuốn sách.
Điều đó không sai.
Nhưng nếu chỉ chăm chăm hoàn thành số lượng mà không dành thời gian để hiểu thì rất dễ biến việc đọc thành một cuộc chạy đua.
Đọc ít hơn một chút cũng không sao.
Chậm hơn một chút cũng không sao.
Miễn là sau mỗi lần học, bạn hiểu thêm một điều mới hoặc áp dụng được một điều gì đó vào cuộc sống.
Đó mới là giá trị thật của việc học.
Đôi khi, học chậm lại mới là cách đi xa hơn
Có một thời gian mình cũng nghĩ rằng đọc càng nhiều thì sẽ càng giỏi. Thế nhưng sau này mới nhận ra, điều khiến một cuốn sách trở nên có giá trị không phải là mình đọc hết bao nhiêu trang, mà là sau khi gấp sách lại, còn điều gì ở lại trong đầu.
Có những cuốn đọc rất nhanh nhưng rồi quên mất chỉ sau vài ngày. Ngược lại, có những đoạn chỉ vài dòng, đọc xong lại khiến mình suy nghĩ rất lâu, thậm chí thay đổi cách nhìn về một vấn đề. Có lẽ đó mới là ý nghĩa của việc học.
Nếu hôm nay bạn đang cầm trên tay một cuốn sách hay mở một bài viết, đừng quá vội đọc cho xong. Hãy thử dành thêm vài phút để tự hỏi: "Điều này có ý nghĩa gì với mình?", "Mình sẽ áp dụng nó như thế nào?"
Đôi khi, chỉ cần hiểu thật sâu một ý tưởng nhỏ cũng đủ tạo ra một thay đổi lớn. Và biết đâu, chính điều nhỏ bé ấy sẽ theo bạn lâu hơn cả hàng trăm trang sách từng đọc vội.
Nhận xét
Đăng nhận xét